Vb ile ActiveX Bileşen Oluşturma-11: superText #8

Önceki bölümde oluşturduğumuz projeye devam ediyoruz. superText ActiveX kontrolüne yeni özellikler ekleyeceğiz.

Label(Etiket) bileşeni ile Caption(başlık) ekleme

Gelişmiş özelliklere sahip bir metin kutusu oluşturduk ancak dikkat ederseniz projelerde genelde metin kutusu ile birlikte solunda, sağında ya da üstünde bir Label(etiket) de eklenir.

Projelerimize Label ve superText kontrollerini ayrı ayrı eklemektense Label'i superText bileşenine dahil etsek nasıl olur? Daha kullanışlı olur tabii ki. Öyleyse başlayalım.

• Önceki bölümdeki proje dosyasını açın. Eğer proje dosyaları yoksa önceki bölümdeki linkten dosyayı indirebilirsiniz.
• Test formundaki bileşenleri silin.
• superText(superText.ctl) formunu açın. Shift+F7
• TextBox'ı aşağı taşıyıp üstünde kalan boşluğa Label ekleyin.
• Label1'in özelliklerini ayarlayın
  AutoSize: True
  Left: 0
  Top: 0

• superText kontrolü forma eklediğimizde;
  Label, sol üst köşede,
  TextBox, Label'in 3px altında olacak.

Vb ile ActiveX Bileşen Oluşturma-10: superText #7

Önceki bölümde kaldığımız yerden devam ediyoruz. superText ActiveX kontrolüne yeni özellikler ekleyeceğiz.

Önceki bölümde sihirbaz kullanarak Property Page(özellik sayfası) oluşturmuştuk. Sayfaya tüm özelliklerin eklenmediği görülüyor. Tümünü eklemeye de gerek yok zaten.

Özellik sayfasına manuel özellik ekleme

Manuel olarak sayfaya nasıl özellik eklenir?
Örnek olması açısından sayfaya eklenmemiş olan 2 özellik ekleyerek bu sorunun cevabını bulalım.

• Önceki bölümdeki proje dosyasını açın. Eğer proje dosyaları yoksa önceki bölümdeki dosyayı indirebilirsiniz.
• İlk olarak ekleyeceğimiz özellik Alignment (yaslama)
  Bu özelliğe atanabilecek 3 değer var. 0: Sola, 1: Sağa, 2: Ortaya
• Yazi formunu açın.
• Alignment değerini aktarmak için bir açılır liste(ComboBox) kullanabilirdik ancak kullanımını açıklamak için farklı olarak OptionButton (Seçenek Butonu) kullanacağım.
  OptionButton kullanmadan önce seçenekleri bir arada tutmak için form'a bir adet Frame ekleyin.
• Frame1'in Caption özelliğine Alignment ya da Yaslama yazın.
• Frame1 içine OptionButton ekleyin. Özelliklerini aşağıdaki gibi değiştirin
  Name: optAlignment
  Caption: Sol
• OptionButton'u kopyalayın. Frame1 seçili iken Ctrl+V ile yapıştırın.
• Bir uyarı çıkacak. Index oluşturmak için Evet tıklayın.
• 2. eklenen OptionButton'un Caption özelliğine Sağ yazın.
• Ctrl+V ile tekrar yapıştırın. 3. eklenen OptionButton'un Caption özelliğine Orta yazın.

Şimdi kod eklemeye geçelim.
Form açıldığında superText kontrolün Alignment değeri kaç ise formdaki optAlignment seçenek butonu index'i seçili olacak.

Vb ile ActiveX Bileşen Oluşturma-9: superText #6

Önceki bölümde kaldığımız yerden devam ediyoruz. superText ActiveX kontrolüne yeni özellikler ekleyeceğiz.

Standart kontrollerin dışında bir kontrol eklediğinizde kontrol özelliklerinde (Custom) özelliği görmüşsünüzdür (Örneğin Microsoft Windows Common Controls).

Bu özelliği çift tıkladığınızda özellikleri ayarlayabileceğiniz bir pencere (Property Pages) açılır.
Bu bölümde superText ActiveX kontrolüne Property Page ekleyeceğiz.

Property Page Ekleme

• Önceki bölümdeki proje dosyasını açın. Eğer proje dosyaları yoksa önceki bölümdeki dosyayı indirebilirsiniz.

Vb ile ActiveX Bileşen Oluşturma-8: superText #5

Önceki bölümde kaldığımız yerden devam ediyoruz. superText ActiveX kontrolüne yeni özellikler ekleyeceğiz.

• Önceki bölümdeki proje dosyasını açın. Eğer proje dosyaları yoksa önceki bölümdeki dosyayı indirebilirsiniz.

Textbox özellikleri ile superText özellikleri karşılaştırıldığında birçok özelliğin(property) ve olay(event)'ın eksik olduğu görülecektir. Eksik olan özelliklerin tamamlanmasında fayda vardır.

Şimdi bu eksik olan özellikleri ekleyelim.
Önceki bölümlerdeki bilgilerden faydalanarak her bir eksik özelliği sırasıyla ekleyebiliriz ancak daha kolay bir yöntem deneyeceğiz.

• Önce eksik olan özellikleri tespit edelim.
  Textbox'da olup superText'da olmayan özellikler(properties)

Vb ile ActiveX Bileşen Oluşturma-7: superText #4

Önceki bölümde kaldığımız yerden devam ediyoruz. superText ActiveX kontrolüne yeni özellikler ekleyeceğiz.

• Önceki bölümdeki proje dosyasını açın. Eğer proje dosyaları yoksa önceki bölümdeki dosyayı indirebilirsiniz.

En son About (Hakkında) özelliği eklemiştik ancak açılan hakkında iletişim kutusunun başlığında Project1 yazıyordu. Başlığı değiştirelim.

• Hakkinda prosedürünü aşağıdaki kodlar ile değiştirin.

Sub Hakkinda()
    MsgBox "superText ActiveX Kontrol" & vbCrLf & "©2020 Mesut Akcan" & vbCrLf & _
        "Bu kontrol TextBox kontrolüne yeni kullanışlı özellikler eklenerek geliştirilmiştir.", , _
        "superText Hakkında"
End Sub

Bu kodları biraz geliştirelim.

• Kontrol adını superText diye yazmak yerine UserControl.Name kullanalım.

Bunun faydası kontrol adını değiştirdiğimizde Hakkinda prosedüründe değişikliğe gerek olmaması.

Vb ile ActiveX Bileşen Oluşturma-3: Çerçeve(Frame)

Bu bölümde bir çerçeve oluşturacağız. Standart kontrollerden Frame'e benzer bir kontrol. Ama aynı işlevde olmayacak. Çünkü öğrenim amaçlı projeler oluşturduğumuzdan kontrollerde fazla işlev olmayacaktır.

Başlayalım.

• Visual Basic'i çalıştırın. Menüden File / New Project
• Açılan pencere ActiveX Control'ü çift tıklayın.
• Yeni bir form penceresi açılacak
• F4 e basarak form özellikleri penceresini açın.
• Formun Name özelliğini Cerceve olarak değiştirin. Çerçeve olarak da girebiliriz bir sorun oluşturmaz ancak kodlamada genel alışkanlık; nesne ve değişken isimlerinde İngilizce karakterler kullanılır.
• Form üzerine 2 dikey, 2 de yatay olmak üzere 4 adet Line (çizgi) ekleyin.
  Çizgilerin boyu ve konumu önemli değil. Kodlarla gerekli boyut ayarlanacak ve gerekli konuma yerleştireceğiz.
• Formdaki çizgilerin Name(Ad) özelliğini aşağıdaki resme göre değiştirin.

• sol ve ust çizgiyi seçin, BorderColor özelliğini &H00FFFFFF& olarak,

QuickBasic - 26: Olay ile Dallanma

Yayınlama: 12 Ekim 2020

Normalde program kodları ilk satırdan başlayarak son satıra kadar adım adım ilerleyerek komutları yürütür ve son satırdan sonra program sonlanır. Ancak bu şekildeki bir yürütme ile işe yarar büyük programlar yapmak çok zordur ve çok sayıda kod yazmak gerekebilir. Ayrıca tekrar eden işlemler için tekrar kod yazmak da programlama mantığına uygun değildir.

Program kodlarında eğer tekrara düşüyorsanız bilin ki bilgisayarın yapması gereken işin bir kısmını siz yapmış oluyorsunuz demektir. Ayrıca kod tekrarı, program kodlarının büyümesine gereksiz bellek kullanımına, program kodlarının yavaş çalışmasına ve program kodlarının okunurluğunun zorlaşmasına neden olur. Kodların okunmasının zorlaşması kodlarda düzenleme ve geliştirmeyi zorlaştırır.

Dallanma diye adlandıracağımız durum program kodlarının yürütülürken gerekli durum ve şartlarda alt programa atlayarak alt programı çalıştırması ve alt programın yürütülmesi tamamlandığında kaldığı kod satırına geri dönmesidir. Dallanma sayesinde kod tekrarını önlemiş oluruz ayrıca kodların modüler bir yapı oluşması sağlanır.

Kodlarda dallanma oluşturmak için birkaç yöntem var. Bunlardan bazılarını 4: Kontrol blokları ve 7: Alt program sayfasında açıklanmıştı. Bu bölümde bunlar tekrar edilmeyecek. Bunların dışında kalan ve ON ile başlayan dallanmalar açıklanacak.

ON ... GOTO

Belirtilen ifadenin değerine göre belirtilen satırlardan birine dallanmayı sağlar.

Kullanımı:

ON n GOTO satır numaraları listesi | satır etiketi listesi

n integer sayısının aldığı değere göre satır numarası listesindeki satıra dallanma(atlama) yapar. Liste elemanları arasında virgül kullanılır. Satır numarası ve satır etiketi karışık liste oluşturabilir. n değeri 1 veya 1 den büyük olmalıdır.