QuickBasic - 1: Giriş

Yayınlama: 2000
Güncelleme: 14 Eylül 2021

Bu yazıdaki açıklamalar ve kodlar QuickBasic v4.5 'a göredir. Ekran görüntüleri Microsoft QuickBasic 4.5 programından alınmıştır.

Verilen örnek kodlar tarafımdan QuickBasic v4.5 üzerinde yazılıp, çalıştırılıp, denenmiştir. Kodlar büyük oranda QB64'te de çalışmaktadır.

QuickBasic Kursu içeriğini 2000 yılında hazırlayıp kişisel web sayfamda yayınladım.
2003 yılında PDF formatına dönüştürdüm. Sonraki tarihlerde sayfalarda güncelleme ve eklemeler yaptım ve yapmaya devam ediyorum. Umarım programlama öğrenmek isteyenlere faydalı olur.

Bilgisayar programlama

Belirli bir bilgi işlem görevini gerçekleştirmek için bir bilgisayarı tasarlama, oluşturma ve komuta etme sürecidir. Bilgisayarımıza belirli bir görevi yapması için talimat(komut) vermek için belirli bir programlama dilinde bazı kodlar yazmamız gerekir. Günümüzde kullanabileceğimiz çok sayıda programlama dili vardır ancak burada yeni başlayanlar için öğrenmesi kolay dillerden biri olan QuickBASIC programlama dilini kullanacağız.

BASIC nedir?

BASIC, İngilizce Beginners All-Purpose Symbolic Instruction Code kelimelerinin baş harflerinden oluşmuş bir kelimedir. Genel amaçlı yeni başlayanlar için, öğrenmesi kolay, yüksek seviyeli bir dildir.

Yüksek seviyeli dil: Konuşma diline yakın. PYTHON, PASCAL, BASIC, FORTRAN vb. diller.
Düşük seviyeli dil: Makine diline yakın. Makine Dili, ASSEMBLY dili.

Tarihçe

İlk BASIC programlama dilini 1964'te Thomas E. Kurtz ve John G. Kemeny adlı iki matematik ve bilgisayar bilim adamı tasarladı.

QuickBasic - 3: Değişkenlere veri aktarma

Yayınlama: 2000
Güncelleme: 15 Şubat 2021

CLS

Bu komut çalıştırıldığında daha önceden ekrana yazılmış olan yazılar silinir.
Genelde programlar, ilk olarak ekranı temizleyerek, sonraki yazılacaklara temiz bir ekran hazırlar.

Burada dikkat edilecek şey CLS den bir önceki zemin rengi ne ise ekran o renk ile doldurulur.
CLS den önce bir renk ayarı yapılmamışsa ekran siyah renk ile doldurularak temizlenir.

COLOR , 4 'Zemin rengi kırmızı
CLS
PRINT "Merhaba"
COLOR 14 'Yazı rengi sarı
PRINT "Dünya !"

Değişkenlere Veri Aktarmak

Veri tiplerini açıklarken değişkenlerden bahsetmiştik. Değişkenler, bilgisayarın belleğinde veri tutmak için kullanılır.
Değişkenler bir harf ile başlayıp 40 karaktere kadar bir isim alabilir.
Değişken adlarında İngilizce harfler ve rakamlar kullanılır. Bunların dışındaki karakterler kabul edilmez.

Değişken adı bir harf ile başlamalıdır.
Büyük-küçük harf ayırt edilmez. SOYADI, soyadi , Soyadi , SoyAdi , soyAdi , SoyADI  aynı değişken adıdır. soyadı İngilizcede ı harfi olmadığından kabul edilmez.

Hata oluşturan değişken adlarına örnekler:

DIM 4KAT 'Rakam ile başlamış. Bir harf ile başlamalı
DIM MÜŞTERİ 'Türkçe harfler (Ü,Ş,İ) kullanılmış. İngilizce harfler kullanılmalı
DIM PERSONEL NO 'boşluk karakteri kullanılmış. Boşluk karakteri kabul edilmez
DIM Adi.Soyadi ' Adi adlı bir veri tipi tanımlaması yoksa hata verir.
DIM MEDENI_DURUMU '_ karekteri kullanılmış. Kabul edilmez.

LET

Değişkenlere değer aktarmak için kullanılan fonksiyondur. Eski BASIC program kodlarıyla uyum içindir.

QuickBasic - 10: Dosya İşlemleri-1

Yayınlama: 2000
Güncelleme: 27 Eylül 2020

Bilgileri değişkenlere aktararak bellekte tutabiliyoruz ve onlarla ilgili işlemler yapabiliyoruz.

Belleğe aktarılacak ve işlenilecek bilgiler çok sayıda ve belli bir düzende ve değişme ihtimali olan bilgileri program kodları içine yazmak mantıklı olmayacaktır.

QuickBasic'in kullanabileceği RAM bellek sınırlıdır.
Örneğin 1500 öğrencisi bulunan bir okulda öğrencilerin kayıtlarının tutulacağını düşünün.
Bu bilgiler klavyeden veri girişi ile RAM belleğe aktarılabilse bile bilgisayarı kapattığımızda bilgiler kaybolacaktır.

Bu yüzden kalıcı bellekte kalmasını istediğimiz bilgiler için dosyalar kullanılır.

Üç tür dosya açma ve yönetme yöntemi vardır.

1. Sıralı erişimli (Sequential)
2. Rasgele erişimli (Random)
3. İkili (Binary)

OPEN

Belirtilen aygıt(cihaz)da G/Ç(Giriş/Çıkış = I/O: Input/Output) işlemleri yapmak için kullanılır.

QuickBasic - 14: Grafik işlemleri-2

Yayınlama: 11 Haziran 2020

VIEW

Sonraki grafik komutlarına çıktı için ekran sınırlarını belirler. Fiziksel ekran üzerinde sanal çizim alanı oluşturur(port). Ekran içinde ekran gibi.

Kullanımı:

VIEW [SCREEN] (x1,y1)-(x2,y2) [,renk][,çerçeve]

Herhangi bir parametre girilmezse varsayılan ekranı tanımlar.

SCREEN parametresi kullanıldığında sonraki çizim komutlarında ekranın mutlak koordinat sistemine göre işlem yapılacağını belirtir.

Normalde yani SCREEN parametresi kullanılmadığında göreceli koordinat sistemi kullanılır.

Oluşturulan ekranın;
sol üst köşesi (x1,y1) 0,0 olarak,
sağ alt köşesi (x2,y2) VIEW de belirtilen genişlik ve yükseklik olur (x2-x1, y2-y1)

renk: Belirtilen renk ile tanımlanan alan doldurulur. Altta kalan alan silinir. Belirtilmezse silme olmaz.

çerçeve: Tanımlanan alanın kenarlarına verilen renk kodu ile sınır çizgileri çizilir. Belirtilmezse çizilmez.

Örnek:

SCREEN 12
VIEW (50, 50)-(300, 300), 2, 14
LOCATE 1, 1: PRINT "VIEW"
CIRCLE (0, 0), 250, 15 ' oluşturulan ekranın göreceli koordinatları kullanılır
SLEEP
VIEW SCREEN (50, 50)-(300, 300), 3, 11
LOCATE 1, 1: PRINT "VIEW SCREEN"
CIRCLE (0, 0), 250, 11 ' fiziksel ekranın mutlak koordinatları kullanılır
SLEEP
VIEW (200, 200)-(400, 400), 4
CIRCLE (100, 100), 50
LOCATE 14, 27: PRINT "Silinecek !"
SLEEP
CLS 'aktif VIEW siler
LINE (0, 0)-(200, 200), 14
LINE (0, 200)-(200, 0), 14
SLEEP
VIEW 'Fiziksel ekran
LINE (0, 0)-(200, 200), 15
LINE (0, 200)-(200, 0), 15

VIEW PRINT